دستگاه اجتهادى شيعه در طول هزار سال، با بهره‌گيرى از قرآن و انديشه‌هاى ناب و رهنمودهاى كار ساز و راه‌گشاى معصومان، عليهم السلام، تطور يافت و شيوه اجتهاد در بستر تاريخ بالنده و استوار شد و ميراثى سرشار در اصول و فقه پديد آورد. استوارى و مايه ورى فقه شيعه، مرهون رهبرى نظرى فقاهت بر جوامع اسلامى بود.

رفتارها و روابط اجتماعى و سيستم زندگى مسلمانان در هر دوره‌اى بر فقها عرضه شد، آنان در پاسخ به پرسشهاى نوپيدا، انديشه‌ها و ديدگاههاى نوى را عرضه داشتند و آفاق جديدى را گشودند. از اين راه، هم دستگاه استنباط را استحكام بخشيدند و هم بر ميراث فقهى شيعه افزودند.

تكنيك ارتباطات در عصر ما، زندگى و جوامع بشر را دگرگون كرده است، به گونه‌اى كه در برخى جوامع پيشرفته، بيشتر مقوله هايى كه فقه اسلامى حكم آن را بيان كرده، بدون موضوع مانده است و به جاى آن موضوعهاى پيچيده‌اى فرا روى فقيهان و اهل فتوا نهاده شده است كه